Temat sędziów i sędziowania w sporcie od zawsze rozbudzał namiętności w kibicach. Nie inaczej jest w żużlu. Niedawno na łamach Przeglądu Sportowego pojawił się artykuł pod bardzo wymownym tytułem Dość tej cenzury! Dajmy wreszcie sędziom wolność wypowiedzi.
To, że sędziowie mają zamknięte usta nie wzięło się z dnia na dzień. Proces ten postępował przez lata ale można go odtworzyć.
Sędziowie żużlowi mieli kiedyś swoją reprezentację w postaci wybieranego przez nich Kolegium Sędziów wchodzącego w skład ówczesnej Głównej Komisji Sportu Żużlowego. W ramach prowadzonej reorganizacji żużlowych władz w 2005 roku Kolegium zostało zlikwidowane. Później pojawiały się rożne koncepcje prowadzenia jakże ważnej sfery sędziowskiej ale przy braku spójności tych działań sami sędziowie w 2006 roku postanowili powołać do życia organizację mającą skupiać się na tych problemach.
Powstało Stowarzyszenie Sędziów Żużlowych zrzeszające w swoich szeregach czynnych oraz byłych sędziów. Do nowej organizacji nie wstąpił tylko jeden czynny sędzia! Stowarzyszenie nie było w strukturach PZM ale przyjęło kurs na współpracę. Oto cele jakie postawili przed sobą sędziowie tworząc SSŻ:
a) ochrona grupowych i indywidualnych interesów i dobrego imienia sędziów,
b) propagowanie wiedzy na temat przepisów sportu żużlowego,
c) proponowanie zmian i poprawek do regulaminów sportu żużlowego,
d) samokształcenie i doskonalenie umiejętności sędziów sportu żużlowego,
e) uczestnictwo w publicznej dyskusji nad kierunkami rozwoju sportu żużlowego,
f) wymiana doświadczeń w zakresie sędziowania zawodów żużlowych ze środowiskami sędziowskimi w innych krajach,
g) wspieranie szkolenia kandydatów na sędziów sportu żużlowego
h) publiczne wyrażanie opinii na temat interpretacji i stosowania przepisów regulaminów sportu żużlowego,
i) wspieranie, także finansowe, członków Stowarzyszenia znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej,
j) kreowanie pozytywnego wizerunku środowiska sędziów żużlowych.
Stowarzyszenie założyło stronę internetową poprzez którą realizowano takie cele jak propagowanie wiedzy na temat przepisów sportu żużlowego. Tam też wyrażano opinie na temat interpretacji i stosowania przepisów regulaminów sportu żużlowego. Strona tętniła życiem.
Był to czas kiedy sędziowie nie mieli zakazu wypowiedzi i ochoczo z tego faktu korzystali tłumacząc nie tylko swoje decyzje ale i ich regulaminowe podstawy. Zwoływało seminaria, zjazdy na które zapraszano zawodników i media. Byłem na jednym z takich spotkań i wyniosłem z niego pozytywne wrażenia. Spotkania na których dyskutowano o sytuacjach torowych gdzie swoje zdanie mogli artykułować zawodnicy, sędziowie czy dziennikarze w tym telewizyjni, by potem konfrontować je ze sobą były bezcenne. Zwłaszcza z obecnej perspektywy. Polemiki te pozwalały także zrozumieć intencje interlokutorów. Ten stan nie trwał jednak długo.
29 listopada 2010 roku po jednym ze swoich spotkań SSŻ wydało komunikat: W ramach działań merytorycznych jak zwykle dyskutowano na temat zarejestrowanych sytuacji torowych, choć tym razem więcej emocji wzbudziły niejasności związane z turniejem pożegnalnym L. Adamsa w Lesznie. Jedyną zmianą personalną w SSŻ jest rezygnacja z członkostwa kolegi Leszka Demskiego.
Obecny szef sędziów najwyraźniej miał za złe, że organizacja nie stanęła po jego stronie po tym jak będąc sędzią tego turnieju popełnił błąd regulaminowy za który notabene został później zawieszony.
Stowarzyszenie będące w pewnym sensie sędziowskim samorządem od tego momentu zaczęło tracić członków. Odchodzić zaczęli czynni sędziowie. Tajemnicą poliszynela było, że łączenie sędziowania i członkostwa w Stowarzyszeniu nie było już mile widziane.
Rozpad Stowarzyszenia przyspieszył Kodeks Etyczny Osób Urzędowych w Sporcie Żużlowym wydany w 2015 roku, który w artykule 11 wprost zakazał udzielania jakichkolwiek wywiadów lub wypowiedzi w zakresie swojej działalności a także bycia autorem materiałów prasowych lub publikacji, w których wypowiedzi dotyczące pełnienia funkcji mogłyby być opublikowane w środkach masowego przekazu bez zgody...
Jednym z celów Stowarzyszenia było właśnie publiczne wyrażanie opinii na temat interpretacji i stosowania przepisów regulaminów sportu żużlowego.
Stowarzyszenie Sędziów Żużlowych zakończyło swoją działalność w 2019 roku.
Za wyszkolenie sędziów odpowiada Główna Komisja Sportu Żużlowego Polskiego Związku Motorowego, a szefem sędziów jest Leszek Demski. To jedyni adresaci wszelkich uwag o stanie sędziowania w polskim żużlu.
