Narodziny dirt tracka w Polsce

 historiaWszem wiadomo, że polski „dirt track” rozpoczął swój żywot w 1930 roku, a dokładnie 21 kwietnia na stadionie poznańskiego Sokoła na bieżni lekkoatletycznej. Tam motocykliści zrzeszeni w Klubie Motorowym Unia Poznań rozegrali swoje wyścigi i tę datę ogólnie przyjęto. Wcześniejsze wyścigi ma torach rozgrywano tam gdzie istniały tory kolarskie.

jawa2 Rodzą się wątpliwości czy do narodzin wyścigów na żużlu w Polsce nie doszło wcześniej? W monografii Unii Poznań, w rozdziale dotyczącym roku 1929 jest wzmianka, że zawody żużlowe rozgrywano wcześniej a we wspomnianym roku 1930 jedynie dostosowano je do „otrzymanych z klubów angielskich regulaminów i programów”. Dlaczego zatem jako początek żużla w Polsce przyjęto rok 1930? Stało się to może dlatego, że relacjach z tych właśnie zawodów użyto już słowa „dirt track”. W „Gońcu Wielkopolskim” wcześniejsze zawody na torze Sokoła z 5 listopada 1929 roku tak opisano: „Klub Sportowy Unja zachęcony powodzeniem z ubiegłej niedzieli, urządził wczoraj po raz drugi zawody motocyklowe na bieżni boiska Sokół”. Trzeba dodać, że na tym stadionie nie było toru kolarskiego a na takich wcześniej rozgrywano wyścigi motocyklowe. Na boisku Sokoła była bieżnia lekkoatletyczna. „Nowy Kurjer” również relacjonuje te zawody jako drugie w roku 1929, nazywając je wyścigami. 

 

„Kurjer Poznański” relacjonował zawody z 1930 roku używając już nazwy dirt track „Zainteresowanie było o tyle zrozumiałe, że ten rodzaj wyścigu jest nie tylko w Poznaniu, ale i w Polsce nowością. Wzorowany na angielskich „dirt track” czyli wyścigach na torze płaskim.” Z kolei „Przegląd Sportowy” z 23 kwietnia przynosi relację „Dirt Track w Poznaniu” ale nie nazywając tych zawodów pierwszymi w Polsce. Czy za tym przyjęto narodziny polskiego speedwaya od tej daty tylko dlatego, że w relacjach pojawiły się słowa "dirt track”?

 

Zawody rozegrane w 1929 roku nie różniły się niczym od tych z 1930. Startowano na tym samym torze, na tych samych motocyklach i zawody rozgrywano w ten sam sposób z przedbiegami i finałami. Na dodatek startowano na krótszym dystansie, bo tylko na 5 okrążeń a nie 10 jak w 1930 roku. Czy w tej sytuacji nie należałoby datę narodzin polskiego żużla przesunąć o pół roku wcześniej do 27 października 1929 roku?

 

Oto wyniki tych zawodów:

Wyścigi motocyklowe na stadionie Sokoła na dystansie 5 okr. x 542 m = 2,7 km.

Kategoria do 200 ccm:

1. Aleksander Bielawski KM Unia Poznań (James) 3,14

2. Alfred Weyl KM Unia Poznań (James)

3. Klemens Musiał KM Unia Poznań (James)

Kategoria do 350 ccm:

1. Tadeusz Tyrała KM Unia Poznań (Rudge Withworth) 3,15

2. Wacław Turkiewicz KM Unia Poznań (Motosacoche)

3. Aleksander Tyrała KM Unia Poznań (Calthorpe)

Kategoria do 500 ccm:

1. Tadeusz Koszczyński KM Unia Poznań (Motosacoche)

2. Roman? Fiedler KM Unia Poznań (Ariel)

3. Tomasz Bąk KM Unia Poznań (Rudge Withworth)

Finał

1. Tadeusz Koszczyński KM Unia Poznań (Motosacoche) 3,07

2. Tadeusz Tyrała Km Unia Poznań (Rudge Withworth)

3. Aleksander Bielawski KM Unia Poznań (James) defekt

 

Kolejne zawody w 1929 roku rozegrano tydzień później na tych samych zasadach i na tym samym torze.

1929.11.03 Wyścigi motocyklowe na stadionie Sokoła na dystansie 20 okr = 10.8 km.

Kategoria do 250 ccm:

1. Alfred Weyl KM Unia Poznań (James) 12,13

2. Marian Malicki KM Unia Poznań (James) 12,25

3. Klemens Musiał KM Unia Poznań (James) defekt

Kategoria do 350 ccm:

I przedbieg

1. Tadeusz Koszczyński KM Unia Poznań (Motosacoche) 12,05

2. Tadeusz Tyrała KM Unia Poznań (Rudge Withworth) 12,32

3. Ildefon Czerniak KM Unia Poznań (Cotton) 12,33

II przedbieg

1. Wacław Turkiewicz KM Unia Poznań (Motosacoche) 13,40

2. Michał Nagengast KM Unia Poznań (AJS) 13,41

3. Jan Mazurkiewicz KM Unia Poznań (Sarolea) 13,42

III przedbieg

1. Tomasz Bąk KM Unia Poznań (Rudge Withworth) 13,40

2. Ryszard? Fiedler KM Unia Poznań defekt

3. Aleksander Bielawski KM unia Poznań - upadek

Finał:

1. Tadeusz Koszczyński KM Unia Poznań (Motosacoche) 12,16

2. Wacław Turkiewicz KM Unia Poznań (Motosacoche)

3. Marian Malicki KM Unia Poznań (James)

4. Alfred Weyl KM Unia Poznań (James) upadek

Finał pocieszenia 5 okr:

  1. Michał Nagengast KM Unia Poznań (AJS) 6,17

  2. Tadeusz Tyrała

  3. Jan Mazurkiewicz

  4. Klemens Musiał

 

Korzystano z :

Książki

„Dirt Track” żużel lat przedwojennych.

Czasopisma.

Nowy Kurjer rocznik 1929/1930

Głos Wielkopolski 1929/1930

Przegląd Sportowy 1929/1930

Kurjer Poznański 1929/1930

 

Wojciech Wilde

20

Dziękujemy, że jesteście z nami!